{"id":2652,"date":"2016-10-14T22:00:00","date_gmt":"2016-10-14T22:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2016-10-14T22:00:00","modified_gmt":"2016-10-14T22:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/?p=2652","title":{"rendered":"VALIANI, Leo (Weiczen)"},"content":{"rendered":"

VALIANI, Leo (Weiczen), <\/span>politi\u010dar i publicist (Rijeka, 2. II. 1909 \u2013 Milano, Italija, 18. IX. 1999). Sin trgovca bra\u0161nom Adolfa Weiczena, koji se u Rijeku doselio iz BiH te bio zastupnik mlina u ma\u0111. B\u00e9k\u00e9scsabi. Baka s maj\u010dine strane Caterina Herzl bila je ro\u0111akinja Teodora Herzla. God. 1927. talijanizirao je prezime u Valiani. Sa 16 godina ostao je bez oca, napustio gimnaziju i zaposlio se u Banca mobiliare di Fiume. Nakon fa\u0161isti\u010dkoga pu\u010da Ricarda Zanelle u Milanu se 1926. pridru\u017eio antifa\u0161istima okupljenima oko \u010dasopisa Quarto Stato.<\/span> Vrativ\u0161i se u Rijeku s propagandnim materijalima 1928. bio je uhi\u0107en i zatvoren na otoku Sponzi, gdje je pristupio KP. Kad je pu\u0161ten iz zatvora 1931, vratio se u Rijeku, ali ubrzo je ponovo uhi\u0107en pri dijeljenju propagandnih letaka i osu\u0111en na 12 godina i 7 mjeseci. U zatvoru u Civittavechiji upoznao je tal. komunisti\u010dku elitu. Kazna mu je amnestijom smanjena na sedam godina, a 1936. protjeran je iz Italije te stigao u Pariz. Kao dopisnik novina Il Grido del popolo<\/span> 1937. sudjelovao je u \u0160panjolskom gra\u0111anskom ratu. Nakon Francove pobjede prebjegao je u Francusku te je kao komunist interniran u Camp Vernet, gdje je upoznao Arthura Koestlera, koji ga spominje u svojim memoarima Scum of Earth. Office of Strategic Services<\/span> (OSS)<\/span>. God. 1940. iz okupirane Francuske bje\u017ei preko Maroka u Meksiko, a 1943. u slu\u017ebi brit. obavje\u0161tajne organizacije SOE (Special Operation Executive) preko Sicilije vra\u0107a se u Italiju, gdje se povezuje s partizanima te kao predstavnik Comitato di liberazione Nazionale u \u0160vicarskoj pregovara s amer. tajnim slu\u017ebama. Kao jedan od vo\u0111a antifa\u0161isti\u010dkoga pokreta otpora na sjeveru Italije, u\u010dlanio se u Socijalno-liberalnu stranku Partita d\u2019Azione, a kao \u010dlan milanskoga ustani\u010dkoga komiteta (Comitato Insurrezionale di Milano), zajedno s Luigijem Longom, Emiliom Serenijem i Sandrom Pertinijem potpisao je naredbu o Mussolinijevu smaknu\u0107u, ali je poslije osudio vje\u0161anje njegova tijela na milanskoj Piazzi Loreto. God. 1946. izabran je u Ustavotvornu skup\u0161tinu (Assemblea Constituente), ali nakon raspada stranke Partita d\u2019Azione povukao se iz politike. Radio je u Banca Commerciale Italiana, pisao knjige i bavio se novinarstvom kao stalni suradnik listova L\u2019 Espresso, Le Monde i Corriere della Sera, <\/span>u kojima je kao politi\u010dki komentator osu\u0111ivao polit. terorizam i nasilje. Tal. predsjednik Sandro Pertini imenovao ga je 1980. do\u017eivotnim senatorom.<\/p>\n

DJELA<\/span> (izbor): Il movimento nazionale e politico degli Sloveni e dei Croati.<\/span> Dall\u2019illuminismo alla creazione dello Stato Jugoslavo (1918). <\/span>Trieste 1971. \u2013 The end of Austria-Hungary.<\/span> New York 1973. \u2013 Spadolini e la storia dell\u2019Italia contemporanea. Quarant\u2019anni di insegnamento e di studi. <\/span>Firenze 1991.<\/p>\n

LIT.:<\/span> I. Duvnjak: Leo Valiani, Rije\u010danin koji je presudio Mussoliniju. <\/span>Novi list, 66(2012), 4. VI. \u2013 Ha-kol, 2012, 125. \u2013 (Nekrolozi): The Guardian, 1999, 21. IX; The Economist, 1999, 30. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

VALIANI, Leo (Weiczen), politi\u010dar i publicist (Rijeka, 2. II. 1909 \u2013 Milano, Italija, 18. IX. 1999). Sin trgovca bra\u0161nom Adolfa Weiczena, koji se u Rijeku doselio iz BiH te bio zastupnik mlina u ma\u0111. B\u00e9k\u00e9scsabi. Baka s maj\u010dine strane Caterina Herzl bila je ro\u0111akinja Teodora Herzla. God. 1927. talijanizirao je prezime u Valiani. Sa 16 … Nastavi \u010ditati “VALIANI, Leo (Weiczen)”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-2652","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-23"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2652"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2652\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zbl.lzmk.hr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}